Patronsuz Medya

Semboller ve Dil

  Vahap Demir - 30 Ocak 2009


Herkesin bir zaafı var hayatta: Misal, kimi kelimelere vurgundur, kimi antikaya, kimi de sembollere. Ben kendini sembolik anlatımın büyüsüne kaptıranlardanım.

Malûm, ilgi algıyı belirler diye çok bilindik bir psikoloji kuralı var. Elimde değil, ortamda başkaları için en kolay dikkatten kaçan ayrıntılar bile benim için hemen fark edilen unsurlar oluyor. Acaba bunlar o anda ortamda tesadüfen mi bulunuyorlar, yoksa her biri bir mesaj vermek üzere mi orda konumlanmış şeklinde bir sorgulama kendiliğinden ortaya çıkıyor.

Sembolik anlatımı insanlığın kullanım alanına sokan kişi Hermes. Gerek semavi dinlerde, gerek beşeri dinlerde, gerek de kadim Yunan felsefesinde hep üstün ve bilge bir kişi olarak anılan Hermes'in İdris peygamber olduğuna dair rivayetler de bulunmakta.

Hermes'in öğretisi üç temel üzerine inşa edilmiş: Kavramsal, sembolik ve mistik. Kavramsal yönü akla ve deneyime dayalı, sembolik yönü sezgiye dayalı ve mistik yönü kişinin iç deneyimleriyle ilgili. İnsanın aklın ve beş duyunun cenderesinden kurtulup asıl varlık olan nur a ulaşması asıl hedef.

Hem doğuda hem de batıda neredeyse her öğretinin bir şekilde Hermetizmin izlerini barındırdığını biliyoruz. Pozitivizme kadar bu böyle. Pozitivizmin insan kavrayışını sadece deneyime indirgeyen paradigmasının tartışılacak pek çok yönü var mutlaka. Benim bu yeni insan tipinde en yadırgadığım yön, her şeyi düz ve basit olarak algılayan, hiç bir şeyde hiç bir derunî boyut göremeyen yön. Bu kendini ifade etmeye de yansıyor. Pornografik bir anlatım tarzı hayatın her alanına hâkim oluyor. Dolaysız. Düz.

Batının pornografik anlatım tarzına karşılık doğunun binlerce yıllık mistisizminin belirlediği sembolik anlatım tarzına hayranım ben. Misal, çırılçıplak bir kadın resmîne bakmaktansa Osmanlı kadınını tasvir eden tamamen giyinik ama giysinin içindekilere ilişkin az bir miktar ipucu taşıyan resimlere bakmak çok daha keyif verici. Birinciye sadece çok kısa bir an bakarsın, hatta hiç bakma gereği bile duymayabilirsin ama ikinciye uzun uzadıya bakabilirsin eğer sığır değilsen.

Çok ince, çok rafine bir zevkten bahsediyorum. Her şeyin apaçık, bariz ortada olduğu koduğumun kaltağını çok seviyorum be abi ye karşılık, meselâ o gül endam bir al şâle bürünsün de yürüsün, gönlüm peşi sıra sürünsün de yürüsün deki incelikten bahsediyorum.

Her derdini pattadanak, çoğu zaman patavatsızca ifade edebilen batılı beyaz adama karşın, mahçup, çoğu zaman en basit derdini bile anlatmaktan imtina eden doğulu kara adamın kendini ifade edebilmek için sembolleri tercih etmesindeki cebrî unsurlara tepki duymayı öğrendik önce. Sonra da sembolleri hayatımızdan çıkarmamız gerektiğine inandık; onların hayatımızda kötüye giden şeylerin müsebbibi olduğu düşüncesiyle.

Semboller ve kelimeler birlikte bu coğrafyanın dillerini oluşturdular. Biri diğerinden ayrı tutulduğunda anlatımda bir şeyler hep eksik kaldı.

Ve sembolleri kaybettiğimizden beri dilimizi kaybettik aslında. Ne yapsak kendimizi ifade edemiyoruz. Söylediklerimiz hep kastımızdan çok ya da az kalıyor. Bir türlü ayarı tutturamıyoruz. Bu yüzden sözlerin maksadını aştığına dair özrümüz bile var. Oysa ki söz maksadını aşabilme kabiliyetine sahip değildir; neyse odur. Problem onu doğru düzgün kullanabilemeyendedir.

diYorum

Vahap Demir neler yazdı?

Etiketler

Aile AKP Ali Türkan Amerika Araba Aydın Bacı Beslenme Bilim Cem Karaca Cehalet CHP Cinsellik Çevre Çizgi Roman Çocuk Demokrasi Deprem Derkenar Devlet Dil Din Distopya Edebiyat Eğitim Ekonomi Erkek Fanatizm Felsefe Feminizm Gençlik Günce Hayat Hayvanlar Hızlı Gazeteci Hoyratlık Hukuk İnternet İslâm Kadın Kapitalizm Karikatür Kariyer Kedi Kemalizm Kemal Tahir Kent Kitap Kişilik Komplo Konut Kültür Kürtler Mavra Medya Mektup Militarizm Milliyetçilik Mizah Modernite Müzik Necdet Şen Nefret Nereye Nostalji Pano Pazarlama Polemik Portreler Psikoloji Reklam Safsata Sağlık Sanat Savaş Sevgi Seyahat Sinema Siyaset Sol Sosyoloji Spor Şarap Şiir Tarih Teknoloji Telefon Televizyon Terör Toplum Tutunamayanlar Ütopya Vicdan Yazmak Yalnızlık Yaşlılık Yergi Yoksulluk

Derkenar'da     Google'da  

127